Lại nhớ ngày trước mợ chê con gái mà mê bông đời sẽ buồn khổ. Không biết có đúng không? Mợ không mê bông, sao cũng buồn khổ như/hơn kẻ mê bông?
Tự thiên hay tự nhân?
Dạ, tối nay ông táo về trờiAlô
Nghe này, mẹ cháu có ở đấy không?
Nói với mẹ rằng: “Mẹ ơi, có người muốn gặp mẹ”
Ah, Vẫn là bác từ hôm nọ
Được, để cháu đi tìm mẹ
Cháu nghĩ rằng mẹ đang tắm
Nhưng cháu không biết mẹ cháu có thể nghe điện thoại được không
Hãy nói với mẹ rằng, chuyện này rất quan trọng
Và bác ấy sẽ đợi.
Có phải bác làm gì xấu với mẹ cháu không
Lần nào mẹ cháu cũng ra hiệu cho cháu
Và nói khẽ rằng: “Hãy coi như mẹ không có ở đây”
Nói cho bác biết nhà của cháu thế nào?
Cháu có học bài ngoan mỗi buổi tối không?
Ah có chứ. Nhưng mẹ cháu bận
Bác hàng xóm đã đưa cháu tới trường
Trong vở của cháu chỉ có một chữ ký (của mẹ)
Các bạn khác còn có chữ ký của bố, cháu thì không
Hãy nói với mẹ rằng bác rất đau khổ
Đau khổ từ 6 năm nay rồi
Cháu cũng 6 tuổi rồi đúng không?
À không, cháu mới 5 tuổi ạ
Thế thì bác biết mẹ cháu từ trước khi cháu sinh ra rồi
Nhưng mẹ chẳng bao giờ nói về bác cho cháu cả
Bác còn đấy không?
Khi bác muốn nói rằng Bác yêu mẹ cháu
Những từ ngữ đang chết dần trong ống nghe
Là điện thoại khóc đấy, cháu đừng dập máy nhé
Bác muốn gần cháu bằng giọng nói của cháu
Cháu có đi kì nghỉ tiếp theo ở khách sạn Beau-Rivage không?
Cháu có thích biển không?
À có, cháu rất thích tắm biển
Bây giờ cháu đã biết bơi
Nhưng sao bác lại biết khách sạn Beau-Rivage?
Bác cũng đã tới Sainte Maxime rồi à?
Rằng bác yêu hai người đến thế nào
Bác yêu cả hai mẹ con
"Yêu hai mẹ con"
Nhưng cháu chưa bao giờ gặp bác mà?
Tại sao giọng bác lại thay đổi vậy?
Bác đang khóc à, tại sao thế?
Chiếc điện thoại khóc đấy vì mẹ cháu không tới
Khi bác muốn nói rằng Bác yêu mẹ cháu
Những từ ngữ đang chết dần trong ống nghe
Là điện thoại khóc đấy, cháu đừng dập máy nhé
Bác muốn gần cháu bằng giọng nói của cháu
Ngày mai bác phải lên tàu đi xa
Cháu gọi mẹ cháu lại đi
Hãy năn nỉ mẹ lại đây
Mẹ cháu đi mất rồi
Cũng không nhớ sao bị Ngọc cào, cứ ấn tượng hoài cái cảnh Ngọc gào lên, “Ngọc ghét dì Q. lắm!” rồi giơ tay, quẹt cho một đường. Chắc tại dì đành hanh đòi làm cô giáo hoài trong lúc Ngọc chỉ ham mua bán, lời lỗ với mớ lá cây và nắp ken nên Ngọc hậm hực. Chị (họ) lấy chồng sớm nên dì cháu chỉ hơn nhau có sáu tuổi. Mỗi lần chị lội đường xa lên phố để mua hàng, dì hay dành na Ngọc như con mèo nhỏ tha con…mèo con. Lúc Ngọc khát sữa, cứ nhè cánh tay ốm đói của dì mà mút tới đỏ bầm. Ngọc nhỏ mà mặt già đanh, cặp mắt sắc lẽm mà buồn lắm. Da ngăm đen, chỉ có cái miệng cười lòi cái răng mọc lệch là sáng bừng cả khuôn mặt. Lúc Ngọc phùng mang, trợn mắt lên, chị hay lấy tay dí đầu Ngọc la, “Hai cái mũi của dì cháu mày giống gì đâu mà giống dữ!”
Ngày hè, dì theo ngoại về quê, dì cháu gặp nhau mừng được mấy tiếng là quay qua cãi vã nhau chí chóe. Nhà quê không có gì đãi khách, Ngọc đi bẻ bắp, nhổ đậu phụng luộc lên đãi dì. Hết hè, dì về lại Đà Lạt là người tròn lũm, căng tròn như trái bắp sữa. Nhà Ngọc nằm lọt thỏm giữa xóm người dân tộc nên đi đâu, làm gì, dì cũng bị người ta dòm chằm chằm như người ngoài hành tinh. Mấy đứa con nít địu em đi theo tò tò nhìn dì vô tới phòng ngủ. Mỗi lần dì muốn đi “thăm” cái nhà nhỏ ở cuối ruộng bắp, Ngọc phải đi theo, cầm cây phất trần đứng canh cho dì để không bị người ta đi ngang đường mòn dòm ngó, dì mắc cỡ. Dì lớn xác mà yếu xìu, kéo thùng nước từ giếng lên mà không nỗi. Ngọc chỉ cần đứng xoạc cẳng lấy thế, tay thoăn thoắt chụp bắt cái dây thừng, múc nước cho dì giặt đồ.
Ngọc sáu tuổi bằng dì thì đã có tới hai đứa em. Đi học về, Ngọc túm tóc đuôi gà, cho heo ăn, nấu nướng, dọn dẹp, phụ má bán quán, phụ ba hốt trấu, dồn cám vô bao cho bạn hàng tới lấy. Bộ dạng Ngọc lúc nào cũng như con gà mái, xòe lông, xòe cánh ra bảo vệ cho đàn gà con. Chẳng vậy mà ông dượng hay kêu Ngọc là bà Tám. Thôi, dì không dám nói động tới bà Tám (nguyên mẫu) đâu, dì còn sợ.
Cháu hay la lối với anh Quáy vì cái tội hay ăn biếng làm. Tối hay dẫn bạn về ríc ríc ở nhà trên, sáng lại đi đâu mút chỉ đến trưa mới về, để người chờ máy xay xếp hàng dài ra tới cổng. Đã vậy, ảnh hay rình dì đứng đâu là xáp lại nhéo mặt, nhéo tay. Có lần ngồi ăn cơm, ảnh giật mấy sợi tóc của dì, cười nhe hàm răng trắng nhỡn nói, “Tối nay, tao đem mấy sợi tóc này, đốt lên đèn, mày bị con ma nhà tao bắt, đi đâu cũng nhớ suốt đời mà về lấy tao.” Dì sợ quá, ngồi khóc tức tưởi, Ngọc cầm cây chổi đánh đuổi thằng con trai lớn gấp bốn lần Ngọc, rồi đứng chống nẹ la một tràng, xong vỗ vai dì, “Nín đi, Ngọc la “nó” rồi, tối Ngọc về méc má cho dì.”
Dì đi một mạch tới mười mấy năm, không biết Ngọc làm gì, ở đâu. Lâu lâu, nhớ cháu, chỉ biết thở dài rồi lấp liếm đi bằng những chuyện hiện thực. Lần trước cậu Út về, kể chuyện Ngọc. Dì xót cháu quá thôi mà không biết làm gì. Biết là khổ nhưng người ta khổ năm, sao cháu khổ tới mười? Ngọc chắp vá, lượm lặt những mảnh đời cay đắng, cực khổ để vươn lên. Khác xa nhau chỉ sáu năm thôi mà cháu nếm trải nhiều hơn dì, chịu cay đắng nhiều hơn dì, cực khổ nhiều hơn dì, yêu thương nhiều hơn dì, và hy sinh, chịu đựng nhiều hơn dì.
Ngày mưa, dì nhớ cháu lúc cộng dọc cộng ngang mấy con số khó hiểu, nhưng chắc không khó hiểu bằng những bài toán cuộc đời mà cháu đang mải miết cộng trừ!
Viết thêm: Mới nhận được tin anh Quáy đã vĩnh viễn từ bỏ giấc mơ đi tìm cha ở Mỹ của mình. Cuộc đời anh, ngắn ngủi, đem gom hết lại thành hai chử Trung Thành. Yên nghĩ ở cõi vĩnh hằng nghe A Quáy!
buồn thương tiếp nối buồn thương
đường về mấy nẻo sầu vương vấn lòng
...
Nước mắt em rơi suốt đoạn đường
đêm xa lộ mưa tầm mưa tã
em tới đây đất trời xa lạ
vẫn thương hoài ngày còn có nhau
Vẫn nhớ thương anh vùng rẻo cao
ly rượu gạo ruộng nhà thơm thảo
trót một ly, rít mén thuốc lào
ôi chao “đã” quá chừng là “đã”!
Em bây giờ lạc về ngả lạ
anh lạc về ngả lạc-phù-vân
đến nỗi chi Thơ phải lạc vần
đến nỗi chi buồn tới rẻo cao !!!...
Trần Huy Sao
(trích Buồn tới rẻo cao)
Bài này lượm từ blog của Trang Hạ. Nghiệm thấy cái nghĩa trong chử tình sao đôi lúc to quá, như cái giếng không đáy! Bữa giờ đang viết bài về chị, chị cũng như người vợ trong truyện này, chỉ có điều chồng chị, không bằng một phần nhân vật "anh" của Đầu gối tay ấp.
Khi gả về nhà anh, chị mười sáu, anh lên năm tuổi.
1. Cảnh nghèo.
Anh là con độc đinh, cha mẹ quý hơn vàng, chỉ tiếc anh quá nhiều bệnh tật. Ông nội ở ngoài buôn bán nhỏ, gom được tí tiền. Bà nội tin Phật, một lòng thành kính, một lần bà nội xin được một quẻ xăm giữa miếu ngụt khói hương, nói phải cưới một cô vợ hơn tuổi cho thằng cháu đích tôn thì nó mới qua được vận hạn. Bà nội đương nhiên tin vào lời Phật dạy chúng sinh nơi khói hương vòng quanh chuông chùa ngân nga, bởi thế ông bà nội bàn tính, đưa lễ hậu, kháo tin quanh vùng tìm mối nhân duyên cho anh.
Nhà chị năm miệng ăn, trông vào mấy sào ruộng bạc màu, chỉ đủ miếng cháo, mùa đông, cha chị vì muốn kiếm thêm ít đồng ra đồng vào, theo người ta lên núi đập đá, tiền chưa kiếm được, nhưng bị đá vỡ dập lưng, tiêu hết cả gia sản, bán sạch cả lương thực, bệnh không khỏi. Hằng ngày cha chị chỉ có thể nằm trên giường, muốn chết mà chẳng chết cho. Hai đứa em trai còn chưa đủ tuổi lớn. Nỗi khổ sở của gia đình, nỗi ai oán của mẹ, làm những năm thời con gái của chị mang một gánh nặng tâm tư.
Vì thế bà mối đến, réo rắt: "Gả cô nhà đi, tiền thì để dưỡng bệnh cho cha, còn đỡ đần được tiền tiêu trong nhà".
Mẹ chị lắc đầu, nào có ai muốn đẩy đứa con gái thơ dại của mình vào lò lửa? Nhưng chị xin: "Mẹ, cho con đi nhé, chỗ tiền ấy có lẽ chữa khỏi cho cha!"
Tiếng kèn đón dâu thổi váng đầu ngõ trước ngôi nhà nhỏ của chị. Bố chị nằm trên giường tự đấm ngực mình; Con gái phải đem đổi tuổi thanh xuân, chấp nhận lấy một người chả xứng với mình chỉ vì cứu tôi và cứu gia đình này thôi ư! Mẹ chị chảy nước mắt, tự tay mình cài lên tóc con gái cây trâm gài. Chị mặc áo đỏ đi giày thêu cúi lạy cha mẹ, tự buông tấm khăn đỏ che đầu mình, nước mắt lúc đó mới chảy ra, trộn phấn má hồng.
Từ đó, số phận cuộc đời chị và hôn nhân giao cả về tay một đứa con nít vô tri.
2. Cười xót xa.
Bà mẹ chồng trẻ tuổi không phải là người khắt khe khó tính, bố chồng ở xa cũng chẳng cần chị tam khấu cửu bái, lạy chào dạ vâng. Anh vâng lời mẹ gọi chị là Chị gái. Hằng ngày, chị ngoài việc giúp mẹ chồng chăm ruộng rau và làm xong việc nhà, thì cắt thuốc cho chồng, sắc thuốc, may áo cho chồng, giặt giũ, cho chồng chơi, cho chồng ngủ, có lúc, anh ho suốt đêm, sốt cao, chị thức cả đêm chườm khăn hạ sốt, cho anh uống nước, uống thuốc.
Trong tim chị, chị coi anh như một đứa em trai.
Hàng xóm láng giềng gặp chị, chị thường cúi đầu lặng lẽ, không nói, vội vã đi qua. Không biết là ứng với quẻ xăm của Phật, hay nhờ chính sức mình mà anh vượt qua được bệnh tật, dưới sự chăm chút của chị, anh lần lượt chiến thắng mọi cơn bệnh tật lớn nhỏ: Ho gà, viêm màng não, lở loét v.v...
Dần dà, những tình cảm anh dành cho chị vượt quá tình cảm dành cho mẹ mình. Giữa những kẽ hở lúc bận rộn, hoặc khi anh đã ngủ say, chị thường khóc nước mắt nóng rồi thờ thẫn tự hỏi mình: "Đây là hôn nhân của mình ư, đây là chồng của mình ư?"
Đến tuổi đi học, chị may cho anh một chiếc túi xách, dắt tay anh đến lớp. Những đứa trẻ trong và ngoài thôn thường vây lấy chị hát to: "Cô con dâu, cô con dâu, làm cái gì? Tắt đèn, thổi nến, lên giường..."
Chị không biết trong lòng mình là nỗi đau hay nỗi buồn, cúi gằm xuống, mặt đỏ lên rồi trắng bệch, trắng rồi đỏ. Một buổi tối, anh nằm trong chăn nói:
"Chị ơi, em yêu chị!"
Chị lại là vợ. Vợ lại là chị. Chị nhìn gương mặt ngây thơ non nớt của anh, im lặng. Lần đầu tiên chị cười đau khổ.
3. An ủi nhỏ nhoi.
Cha anh ở ngoài buôn bán nhiễm phải thói cờ bạc, chỉ vài ngày mà thua sạch bách bao gia sản tích cóp khổ sở lâu nay. Sau khi bố mẹ chồng chửi bới cãi vã ầm trời, bố chồng chị dứt áo bỏ nhà ra đi, từ đó không ai gặp lại ông nữa, nghe người ta nói khi đó ông bị lính bắt đi làm phu. Lúc đó trên người mẹ chồng chị còn vài thứ trang sức, cầm đi đổi lấy vài đồng tiền.
Mẹ chồng và chị bàn nhau mua lấy ba mẫu đất. Không thể mượn người làm nữa rồi, mẹ chồng con dâu xoay ra xắn ống quần lên lội ruộng, ngày còn ở nhà chị từ nhỏ đã giúp cha mẹ làm ruộng, khổ sở gì chị cũng đã nếm trải qua. Chỉ khổ cho bà mẹ chồng chị xưa nay chưa từng phải trồng lúa bao giờ.
Một nhà vốn giàu có bỗng chốc hoá bần cùng, đàn ông bỏ đi không tăm tích, bà mẹ chồng vừa đau vừa hận, lại thêm việc làm ruộng nặng nhọc, làm bà kiệt quệ, ốm rồi không dậy nổi. Trước lúc lâm chung, bà kéo tay chị, gần như van vỉ nói:
"Nó hãy còn nhỏ dại, xin cô chăm sóc nó, nếu cô muốn ra đi, xin hãy đợi lúc nó trưởng thành".
Chị nắm chặt tay anh. Từ đó, số mệnh của anh lại bị chị dắt đi.
Chị là người phụ nữ trọng tình nghĩa, chưa từng hứa gì, nhưng chị vẫn cùng anh như cũ. Từ đó về sau, ngay cả chính chị cũng không nhận ra mình rốt cuộc là vợ, là chị hay là mẹ của anh? Chị quần quật không ngày không đêm, làm việc để anh tiếp tục đi học. Cuộc sống của họ trôi qua khổ nhọc nhưng bình lặng giữa tình chị em sâu nặng, tình yêu bao la như tình mẫu tử bền chặt.
Khi anh tốt nghiệp trung học thi đỗ vào một trường Đại học sư phạm, chị thay anh thu xếp hành lý, lại một lần nữa đưa anh tới trường. Chị nhìn cậu con trai trẻ măng vừa qua tuổi dậy thì, do chính tay mình nuôi lớn từ nhỏ đến giờ, chị chỉ dặn anh hãy cố mà học hành, ngoài ra chị không nói thêm điều gì nữa.
Nhưng anh vẫn nói: "Chị, chờ tôi quay về nhé!"
Tim chị đập nhẹ một nhịp, nhưng mặt vẫn bình thường, có điều khoé miệng ẩn một nụ cười hân hoan rất nhẹ mà người khác khó nhìn thấy. Khoé cười ấy không phải vì câu nói của anh, mà vì những gì chị bỏ ra, đã được đáp đền lần đầu.
4. Kiếp này.
Chị vẫn làm ruộng như trước, nhịn ăn nhịn mặc dành tiền gửi đi.
Hai năm đầu, nghỉ hè và nghỉ Tết anh đều về quê giúp chị làm việc. Nhưng năm thứ ba đại học, anh viết thư về nói: Chị đừng gửi tiền nữa. Và kỳ nghỉ tôi cũng không về nữa đâu. Tôi muốn ra ngoài kiếm việc làm thêm, đỡ gánh nặng cho chị.
Lúc đó chị đã 29 tuổi.
Ở quê, người như chị đã là mẹ của mấy đứa con. Người trong làng đều bảo, chị nuôi anh lớn khôn, lại còn cho anh thoát li đi học, thế coi như là đã quá tốt với anh rồi, chị già hơn anh mười một tuổi, thôi đừng chờ chồng nữa. Bây giờ anh đã đi xa, ở ngoài thế giới bao nhiêu xanh đỏ tím vàng, biết chồng mình có về nữa hay là không về nữa!
Chị cũng không biết trong lòng mình là đang thủ tiết, giữ đạo phu thê: Dù sao thì mười mấy năm trước chị cũng là một cô dâu gả cưới đàng hoàng về nhà anh; hay là mình đang vì câu nói trước ngày anh lên đường đi xa: "Chị, chờ tôi quay về nhé!"; hay là chị đang lo âu như người mẹ không yên tâm về đứa con nhỏ của mình đang ở xa; chị cứ chờ.
Chị cứ giữ sự yên tĩnh và ít lời như mấy chục năm nay đã từng.
Cuối cùng cũng đã đến lúc anh tốt nghiệp. Anh quay về. Anh đã là một người đàn ông trưởng thành có phong cách và khí chất, dáng dấp một người đàn ông nho nhã hiểu biết. Còn chị, dãi nắng dầm sương, gương mặt nhọc nhằn lao khổ đã sớm bay hết những nét đẹp thời trẻ, là một người đàn bà nhà quê đích thực.
Trong lòng chị chỉ còn coi anh là một đứa em trai thân yêu. Chị không dám ngờ anh đã nói với chị: "Chị, tôi đã trưởng thành, giờ chúng ta có thể thành thân!"
Chị nhìn anh, như đang nằm mơ, chị sợ mình đang nghe nhầm. Anh cũng là một người đàn ông trọng tình trọng nghĩa như chị?
Chị cười, tự đáy lòng dâng lên miệng cười rạng rỡ, cũng để rơi xuống những giọt nước mắt đẹp đẽ nhất đời người.
5. Xin lỗi.
Anh ở lại thị trấn dạy học, chị ở nhà làm ruộng. Họ có với nhau một con trai một con gái. Sau này, anh đến khu mỏ dầu dạy học, lên chức hiệu trưởng một trường Trung học nhờ vào bằng cấp và kinh nghiệm dạy học của mình. Vì hộ khẩu, con cái vẫn để ở nhà cho chị nuôi nấng. Sau khi nhập được hộ khẩu, anh về quê đưa vợ con lên trường.
Các giáo viên trong trường đến giúp hiệu trưởng dọn nhà. Có một giáo viên bộc tuệch chạy ra nói:
"Hiệu trưởng, sao anh đón mẹ và em trai lên ở mà không đón cả chị nhà và các cháu luôn?"
Một sự im lặng bao trùm, mọi người đều ngoái đầu nhìn chị. Lúc ấy, mặt chị sượng trân trân, không biết nên nói gì, chị cười méo mó, nhìn anh biết lỗi. Anh ngoái đầu nhìn chị, nói với tất cả mọi người với giọng chắc nịch:
"Chị các chú đây. Có cô ấy mới có tôi ngày hôm nay, thậm chí cả tính mạng tôi."
Chị nghe anh nói, mắt chị dâng lên toàn là nước mắt.
6. Năm tháng như bài ca, tình yêu như ngọn lửa
Bây giờ chị đã bảy mươi hai, vì làm việc nặng nhọc quá nhiều, sức khoẻ kém, bệnh phong thấp làm chị đi tập tễnh. Anh sáu mươi mốt, đã về hưu từ lâu.
Hai năm nay họ dọn về khu nhà này ở, nếu hôm nào trời không mưa gió, hoặc ngày quá lạnh, đều có thể gặp bóng dáng họ ở khu sân chơi, bồn hoa; chị nắm gậy chống, anh đỡ một bên, đi chậm chạp từng bước một về phía trước, như đang dìu một đứa trẻ tập đi, chăm sóc như thế, ân cần như thế.
Những người biết chuyện của họ đều nhìn theo, cảm động bởi mối tình sâu nặng và bền chặt của anh và chị, mang nghĩa đủ tình đầy đi dọc một kiếp người. Anh nói:
"Cô ấy mang cho tôi sinh mệnh, cho mẹ tôi sự ấm áp, cho tôi một mái nhà, bây giờ, tôi dành nửa cuối đời tôi chăm sóc cô ấy."
Anh dắt tay chị, như ngày đó chị dắt tay đứa bé năm tuổi, họ cùng mỉm cười, đẹp như nét mây chiều êm ái nơi chân trời mùa hạ.